مرور و اثر آن در فرآیند یادگیری

مترجم : کاوه پورکمالی ( مشاور تحصیلی متوسطه اول و تیزهوشان )

مرور و اثر آن در فرآیند یادگیری
جایگاه مرور در فرآیند یادگیری بسیار پراهمیت است و به نوعی تکمیل کننده یادگیری است. نواقص و ایرادات با مرور شناسایی می شوند و مطالب فراموش شده خود را نشان می دهند. برای یک مرور موثر، استاندارد و صحیح نخست می بایستی جایگاه مرور را در منحنی فراموشی ابینگهاوس به درستی بشناسیم و بعد به سراغ گام های مهم و اساسی اجرای اصولی فرآیند مرور برویم.

جایگاه مرور در منحنی یادگیری ابینگهاوس
نقش اساسی مرور در فرآیند یادگیری بسیار حائز اهمیت است. مرور تکمیل کننده یادگیری است و جلوی فراموشی مطالب را می گیرد. اما به جهت کشف جایگاه اصلی مرور در فرآیند یادگیری، نخست باید با مفاهیم یادگیری، منحنی یادگیری و منحنی یادگیری ابینگهاوس آشنا شد.

یادگیری:

یادگیری پدیده ای است که با کمک آن دانش، رفتار، توانمندی ها و یا انتخاب ها شکل می گیرند و در واقع ی یک فرآیند مستقل به حساب می آید. پاداش ها و جریمه ها در قبال مسئولیت هایی که به عهده گرفته ایم و آن ها را با کیفیت های متفاوت ارائه کرده ایم، به صورت مستقیم در یادگیری ایفای نقش می کنند. این که ما متوجه می شویم کدام اقدامات ممکن است برای ما پاداشی به همراه داشته باشند و کدام ها جرایمی را برای ما شامل می شوند، بخشی از فرآیند یادگیری و شناخت ما را شکل می دهند.

منحنی یادگیری:

بیان گر این موضوع است که زمان و انرژی صرف شده تا چه حدی ما را به نقطه یادگیری مد نظر نزدیک کرده است و چقدر تا رسیدن به آن فاصله داریم.

منحنی یادگیری ابینگهاوس:

هرمان ابینگهاوس روان شناس آلمانی فردی بود که مفهوم منحنی یادگیری رو بیان کرد. وی در ارتباط با توانایی مطالعه و یادگیری انسان در حوزه به خاطر سپاری مطالب و هم چنین فرآیند فراموشی پژوهش های موثری را انجام داد. منحنی یادگیری ابینگهاوس به ما می گوید که اگر 100 درصد مفاهیم آموزشی را یاد گرفته باشیم، بعد از گذشت 24 ساعت حدود 20 تا 30 درصد از اطلاعات را فراموش می کنیم. و در صورت تداوم این مساله، فراموشی به روند خود ادامه می دهد تا جایی که در نهایت 20 تا 30 درصد از مطالب آموخته شده در ذهن باقی می مانند. اما راهکار مقابله چیست؟ بدون تردید فرآیند مرور.

ما باید در فواصل زمانی مشخصی مطالب آموخته شده را مرور کنیم. و در این راه دو اصل مهم زمان بندی در مرور و نحوه اجرای فرآیند مرور با توجه به ماهیت آموزشی مطالب، نقش های اصلی را ایفا می کنند. باید توجه داشت که فواصل زمانی مرور به درستی رعایت شوند و مبنای اجرای فرآیند مرور، فیش نویسی (نکات و واژگان) و حل تمرین (مفاهیم و مهارت ها) باشد.

گام های استاندارد مرور:

برای اجرای موثر فرآیند مرور و در نهایت بهبود کیفیت یادگیری و کم کردن اثر فراموشی، بهتر است که گام های این فرآیند به ترتیب طی شوند و مرحله مرحله پیش برویم.

1.مساله زمان بندی:

باید به یاد داشته باشیم که در گام نخست بحث زمان بندی برای مرورهایمان رعایت شود. مرور در فواصل زمانی درست و استاندارد صورت بپذیرد تا اثرگذاری مثبت خود را حفظ کند. زمان های استاندارد مرور به ترتیب به مرور روزانه مرور هفتگی تقسیم می شوند. اما کدام دسته از مطالب روزانه و کدام دسته از مطالب هفتگی مرور می شوند؟

در گام بعدی به آن می پردازیم.

2.دسته بندی مطالب آموزشی:

برای تعیین این موضوع که مرور روزانه مناسب چه مطالبی است و مرور هفتگی در کدام مباحث تاثیر بیشتری دارد باید دسته بندی درستی بین دروس متفاوت صورت بگیرد.

بهتر است این دسته بندی بر اساس ماهیت مطالب آموزشی باشند. نکات و واژگانی که امکان فراموشی بالایی دارند باید روزانه با فیش نویشی مرور شوند به خصوص برای زبان آموزان. مطالب مبتنی بر کاربرد فرمول ها و مهارت های آموزشی، روزانه در واحدهای 15 دقیقه ای مورد بررسی قرار گیرند و مباحثی که مبتنی بر استدلال و استنباط هستند به صورت هفتگی در واحدهای 30 دقیقه ای مرور شوند. حال که دانستیم زمان بندی را چگونه انجام دهیم در گام بعدی نحوه مرور را هم توضیح می دهیم.

3.حل تمرین:

مطالب مهارتی و استنباطی با حل تمرینات متعدد مرور می شوند تا میزان مباحث فراموش شده تعیین شوند و به یادگیری دوباره آن ها اقدام شود. حسن این روش در آن است که با نشان دادن پاسخ‌ های نادرست به ما، مشخص می‌شود که چه نکاتی را فراموش کرده‌ایم و باید آن‌ها را بازخوانی و تکرار کنیم یا در چه قسمت‌هایی ضعف داریم و نیاز به تمرین و رفع اشکال بیش‌تری داریم. این کار از تکرار مباحثی که خوب بلد هستیم جلوگیری می‌کند و از طرف دیگر عملاً بخشی از تکالیف و تست‌های آن درس هم انجام می‌شود و به این ترتیب به ‌طور تدریجی در آن درس تسلط خواهیم یافت.

4. تکرار مراحل سه گانه قبلی:

استمرار و نظم در اجرای هر فرآیندی اعم از آموزشی و غیر آموزشی، شرط مهم به نتیجه رسیدن آن است. در اجرای مرور هم باید گام ها و مراحل را تکرار کنیم و تلاش دائمی داشته باشیم.

www.northeastern.edu :منبع

برای ثبت نام در دوره های آموزشی ما همین حالا تماس بگیرید