ارائه بازخورد پیوسته و مداوم ابزاری موثر برای بهبود روال یادگیری دانش آموز
مترجم : کاوه پورکمالی ( مشاور تحصیلی متوسطه اول و تیزهوشان )
بازخوردهای آموزشی
بازخورد آموزشی یکی از عناصر اصلی بهبود روند یادگیری و ارزیابی مداوم و پیوسته است. ارائه بازخورد پیوسته و مداوم ابزار بسیار موثری برای بهبود روال یادگیری به حساب می آید. بازخورد به جهت ارائه درست و به موقع وضعیت آموزشی دانش آموز طی زمان های متفاوت، گزارش های موثر و دقیقی را از شرایط آموزشی او ارائه می کند و پایه گذار تعیین راهبردهای موثر و استراتژی های درست برای ادامه مسیر حرکتش خواهد بود.
بازخوردهای آموزشی مانند آینه ای هستند که عملکرد آموزشی را نمایان می کنند. نقایص کار آموزشی و فعالیت مطالعاتی، بعد از یک بازخورد اصولی و صحیح است که خود را نشان می دهند و در ادامه می توان با تنظیم برنامه درست، برطرفشان کرد.
در این نوشتار ابتدا ابزارهای اصلی دریافت بازخورد، سپس انواع بازخوردها و در پایان راهکارهای اثربخشی بیشتر یک بازخورد آموزشی را بررسی می کنیم.
1. ابزار های بازخورد
2. انواع بازخورد
3. راهکارهای اثربخشی بازخورد
1. ابزارهای بازخورد
الف. آزمون: معلم آزمونی را طراحی می کند و موضوعات آموزش داده شده را مورد پرسش قرار می دهد. آزمون می تواند به گونه های متفاوتی برگزار شود: سوالات دارای پاسخ بلند، سوالات تحلیلی و محاسباتی، سوالات کوتاه پاسخ، سوالات ارتباط مفاهیم و ...
مزیت برقراری آزمون این است که سنجش جامعی را پیاده سازی می کند و دانشآموزان میتوانند یادگیری خود را به صورت دقیق تری تکمیل کنند و در صورتی که اشکال یا ابهامی در یادگیری داشته باشند، معلم میتواند متوجه شده و آنها را راهنمایی نماید.
همچنین انتقال اطلاعات از ذهن به برگه سوالات آزمون، تمرین بسیار اثرگذاری در جهت بهبود کیفیت یادگیری و تکمیل این فرآیند است.
ب. تکالیف درسی: ابزار موثر بعدی ارائه تکالیف درسی استاندارد است. تکالیف درسی نیز شرایطی مشابه آزمونها دارند و می توانند اطلاعات دانش آموز و میزان یادگیری او را ارزیابی دقیق کنند و اشکالات احتمالی را نمایان سازند. با این تفاوت که تکالیف در فواصل زمانی کوتاه تر و در شکل ساده تری این بازخورد ها را ارائه می کنند. باید توجه داشت که صرف تکلیف دادن و درخواست انجام آن برای یادگیری دانشآموزان کافی نیست. به ویژه که بسیاری از دانشآموزان در وضعیت کنونی آموزش های مجازی و انزوایی که در خانه دارند و دور از محیط یادگیری جمعی به سر میبرند احتمالا انگیزه و پشتکار کافی را برای نشستن و نوشتن تکالیف درسی ندارند، بنابراین ارائهی بازخورد به تکالیف روزانه از طرف معلم اهمیت بیشتری در انگیزهدهی به دانشآموزان و نگه داشتن آنها در مسیر یادگیری پیدا میکند.
بازخوردهای آموزشی تکمیل کننده فرآیند یادگیری هستند و با استفاده از آنها می توان ادامه مسیر را مشخص کرد. چرا که تعیین کننده و آشکار کننده نقاط قوت و توانمندی ها و همچنین نقاط ضعف و ایرادات هستند. سه نکته مهم در ارائه موثرتر بازخوردها بیان کرده ایم که توجه به آنها کیفیت بازخوردها و در ادامه کیفیت یادگیری را بهبود می بخشد.
2. انواع بازخورد:
الف. بازخورد فردی و جمعی: نکتهای که باید دقت کنیم آن است که هدف از بازخورد، کمک به یادگیری دانشآموز است بنابراین بازخوردها باید انگیزهبخش و تشویق کننده باشد. بنابراین مهم است که بازخوردها حاوی عبارات یا لحن کلام تحقیرآمیز و سرزنشکننده نباشد. بازخوردهای جمعی حین فرآیند تدریس و با پرسش سوالاتی از سمت معلم و ارزیابی پاسخ های دانش آموزان، اتفاق می افتد. از سوی دیگر بازخوردهای انفرادی به خصوص وقتی تعداد دانشآموزان زیاد است و معلم نمیتواند برای همه به صورت تک به تک بازخورد بفرستد، میتواند گاهی اوقات صورت بگیرد. یعنی معلم هر چند نوبت یک بار از بازخورد انفرادی هم استفاده کند تا حس نادیده گرفته شدن به دانش آموز منتقل نشود.
ب. بازخورد به عملکرد: بهتر است بازخورد همواره بر عملکرد آموزشی دانشآموزان متمرکز باشد نه بر ویژگی های رفتاری آنها. برای مثال بهتر است گفته شود: "بسیار عالی! تمرین شماره 1 را به درستی پاسخ داده ای." به جای اینکه گفته شود: "آفرین چه دانش آموز باهوشی هستی"
زمانی که بازخورد بر عملکرد متمرکز باشد می تواند شرایط آموزشی دانش آموز را تعیین نماید.
ج. اولویت در بررسی بازخوردهای مثبت: بازخوردی موثر است که ابتدا بر نکات مثبت تمرکز داشته باشد و آن را برجسته و تشویق نماید سپس نکتهای را که نیاز به بهبود و اصلاح دارد یادآور شود. برای مثال وقتی دانشآموز تکلیفی را انجام داده یا در آزمونی شرکت کرده است که اشتباهاتی را نیز مرتکب شده است بهتر است بازخورد معلم با ذکر یک یا دو نکتهی مثبت تکلیف یا امتحان دانشآموز شروع شود و بعد به تذکر اشتباهات آن هم با رویکرد اصلاحگرا بپردازد.
در نهایت، ارائهی بازخورد مفید و موثر به دانشآموزان اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا نه تنها میتواند آنها را در مسیر یادگیری نگه دارد و بر نقاط قوت آنان تاکید و نقاط ضعفشان را اصلاح کند، بلکه همچنین میتواند نقش موثری در برقراری ارتباط و حفظ تعامل بین معلم و دانشآموزان ایفا نماید
اما چگونه می توانیم اثر یک بازخورد آموزشی را در بهبود کیفیت یادگیری ارتقا دهیم؟
3. راهکارهای اثربخشی بازخورد:
الف. توجه به ماهیت آموزشی بازخورد:
ارائه بازخورد به معنای ارائه توضیحاتی است که نمایان گر شرایط آموزشی دانش آموزان در حیطه مد نظر می باشد. و عملکرد دانش آموز را مشخص می کند. توانمندی ها و نقاط ضعف را نشان می دهد و باید توجه داشت تمامی این اطلاعات قرار است به ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموز کمک کند.
ب. دریافت بازخورد در فواصل زمانی مشخص:
وقتی بلافاصله پس از فرآیند یادگیری بازخورد را دریافت کنید، با میزان اثربخشی راهبردها و استراتژی های خود آشنا می شوید و متوجه می شوید که روش هایتان چقدر موثر و دقیق بوده است و در کدام قسمت ها بیشتر به پیشرفت شما کمک کرده است. دریافت به موقع بازخورد، فرصت را برای اصلاح راهبردها و تصحیح روش ها فراهم می کند.
ج. گفتگو در مورد بازخوردها:
در مورد مهارت ها و توامندی های خود با یکدیگر گفتگو کنید و راهبردهای موثر و مفید خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارید. با افزایش راهبردهای اثربخش شانس موفیقت شما هم بالاتر می رود.
د. یادداشت برداری و ثبت گزارش:
پس از دریافت بازخورد آن را در جایی بایگانی کنید. نتایج مثبت را بررسی کرده و راهبردهای موثر را یادداشت کنید. علت راهبردهای اشتباه خود را نیز بیان کنید. یک گزارش کامل بنویسید.
مترجم : کاوه پورکمالی ( مشاور تحصیلی متوسطه اول و تیزهوشان )
منبع: www.teachthought.com
تصاویر جشن نخبگان کوچک ( پذیرفته شدگان مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی مجموعه آموزشی پژوهندگان علم و سلاله ، نمایندگی کانون فرهنگی آموزش قلم چی کرج
اسامی پذیرفته شدگان ششم به هفتم پسر مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی کرج 1404
اسامی پذیرفته شدگان ششم به هفتم دختر مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی کرج 1404
اسامی پذیرفته شدگان نهم به دهم دختر مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی کرج 1404
اسامی پذیرفته شدگان نهم به دهم پسر مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی کرج 1404
🏫 نشانی مجموعه آموزشی پژوهندگان علم
برای ثبت نام در دوره های آموزشی ما همین حالا تماس بگیرید
02634406055
مدرسه من